Muzeum w Lęborku to miejsce, które gromadzi ślady kilku tysięcy lat historii Ziemi Lęborskiej. Mieści się w kamienicy z początku XX wieku i dwóch średniowiecznych basztach przy ulicy Młynarskiej, tuż obok rynku. Nie jest to wielka instytucja, ale zbiory archeologiczne, które tu zgromadzono, należą do najciekawszych na Pomorzu.
- unikalne popielnice twarzowe z epoki żelaza
- bogata kolekcja znalezisk archeologicznych
- historia Lęborka od średniowiecza
- gabinet Paula Nipkowa
- rekonstrukcja kaszubskiej chaty z XIX wieku
Co wyróżnia muzeum w Lęborku
Największą wartością placówki są znaleziska archeologiczne odkryte na terenie Lęborka i okolic. Ekspozycja prowadzi przez kolejne epoki – od pradziejów po średniowiecze – i pokazuje, że te ziemie były zamieszkane niemal bez przerwy od tysięcy lat. Wszystko ułożone chronologicznie, więc łatwo prześledzić, jak zmieniała się kultura i sposób życia dawnych mieszkańców Pomorza.
Wśród eksponatów wyróżniają się popielnice twarzowe z epoki żelaza. Te gliniane naczynia, w których chowano prochy zmarłych, mają relief przypominający ludzką twarz – oczy, nos, czasem ozdoby. To charakterystyczny element kultury pomorskiej sprzed ponad dwóch tysięcy lat. Kolekcja lęborska jest jedną z bogatszych w Polsce, a oglądanie tych naczyń to naprawdę niezwykłe doświadczenie – widać w nich połączenie funkcji użytkowej z wierzeniami i sztuką.
Popielnice twarzowe z Lęborka zdobione są nie tylko motywami ludzkimi, ale też ornamentami roślinnymi i astralnymi. Archeolodzy uważają, że detale te mogły mieć znaczenie symboliczne związane z wierzeniami o życiu pozagrobowym.
Skarby z czasów rzymskich i średniowiecza
Na wystawie archeologicznej można też zobaczyć przedmioty z okresu wpływów rzymskich – ozdoby z brązu, srebra i złota, narzędzia, broń. Część z nich powstała w warsztatach Cesarstwa Rzymskiego i trafiła tu szlakami handlowymi. To dowód na to, że mieszkańcy tych ziem utrzymywali kontakty z odległymi regionami Europy już dwa tysiące lat temu.
Miłośnicy numizmatyki docenią tzw. skarb z Lęborka – zbiór srebrnych szelągów z XV wieku. Każda z tych drobnych monet to kawałek historii średniowiecznego miasta, świadectwo handlu i codziennego życia kupców oraz rzemieślników.
Dom Paula Nipkowa i lokalna historia
Kamienica, w której mieści się muzeum, została wzniesiona na miejscu domu rodzinnego Paula Nipkowa – fizyka i wynalazcy, który w XIX wieku skonstruował urządzenie będące protoplastą telewizji. Muzeum poświęca mu osobny gabinet, gdzie można poznać historię jego odkryć i zobaczyć, jak wyglądały początki technologii, która później zmieniła świat.
Pierwsza kondygnacja prezentuje historię Lęborka od wczesnego średniowiecza przez lokację miasta przez Zakon Krzyżacki aż po rozwój jako ośrodka administracji. Materiały pokazują życie miasta na przestrzeni wieków – dokumenty, przedmioty codziennego użytku, mapy.
Kultura kaszubska i sztuka ludowa
Na trzecim piętrze czeka coś zupełnie innego – rekonstrukcja wnętrza kaszubskiej chaty z przełomu XIX i XX wieku. Meble, naczynia, stroje – wszystko ułożone tak, żeby pokazać, jak wyglądało codzienne życie na wsi w tym regionie. To dobry punkt odniesienia do zrozumienia lokalnej kultury i tradycji.
Tam też znajduje się kolekcja prac Alfreda Lubockiego, artysty ludowego związanego z Lęborkiem. Jego rzeźby i obrazy reprezentują charakterystyczny styl twórczości nieprofesjonalnej – pełnej ekspresji, czasem naiwnej w formie, ale autentycznej.
Alfred Lubocki tworzył głównie rzeźby w drewnie i obrazy o tematyce religijnej oraz rodzajowej. Jego prace stanowią cenny przykład sztuki ludowej Pomorza z XX wieku.
Średniowieczne baszty i wieża widokowa
Do muzeum należą również dwie baszty – fragmenty średniowiecznych fortyfikacji Lęborka. Baszta nr 24 przy ulicy Derdowskiego i baszta nr 27 przy Basztowej można zwiedzać w godzinach otwarcia muzeum. W sezonie letnim są dostępne swobodnie, poza sezonem warto wcześniej zadzwonić i umówić się na oprowadzanie z pracownikiem. W jednej z baszt wyświetlany jest film 3D o średniowiecznym systemie obronnym miasta – ciekawy dodatek do zwiedzania.
Muzeum zarządza też przebudowaną Wieżą Ciśnień w Parku Chrobrego. Z platformy widokowej roztacza się panorama Lęborka i okolic – warto tam zajrzeć, jeśli pogoda dopisuje.
Dla kogo jest to miejsce
Muzeum zainteresuje przede wszystkim osoby ciekawe archeologii i historii regionalnej. Zbiory są na tyle bogate i różnorodne, że można spędzić tu spokojnie godzinę, półtorej – w zależności od tempa i zainteresowań. Rodziny z dziećmi również znajdą coś dla siebie, zwłaszcza jeśli młodsi są ciekawi, jak wyglądało życie dawniej. Rekonstrukcja chaty kaszubskiej i film 3D w baszcie to elementy, które mogą uatrakcyjnić wizytę.
Placówka organizuje też warsztaty i prelekcje dla grup – warto zapytać o taką możliwość, jeśli przyjeżdża się większą ekipą.
Informacje praktyczne – godziny otwarcia i ceny biletów
Muzeum czynne jest od wtorku do piątku w godzinach 10:00-16:00, w weekendy 11:00-16:00. Poniedziałki to dzień wolny. W lipcu i sierpniu godziny są wydłużone – od wtorku do piątku muzeum otwarte jest do 18:00, weekendy bez zmian.
Ceny biletów:
- Grupy przedszkolne i szkolne: 5 zł od osoby
- Pozostałe grupy: 10 zł od osoby (oprowadzanie obowiązkowe)
- Film 3D o średniowiecznych obwarowaniach: 5 zł
Zwiedzanie grupowe najlepiej ustalić wcześniej telefonicznie pod numerem 59 862 24 14 lub osobiście w siedzibie przy ul. Młynarskiej 14/15. Fotografowanie eksponatów jest dozwolone, ale bez statywu i dodatkowego oświetlenia.
Muzeum znajduje się w centrum Lęborka, kilka minut spacerem od rynku. Dojazd samochodem nie sprawia problemu – w okolicy są miejsca parkingowe. Jeśli ktoś przyjeżdża do Lęborka na dłużej, warto połączyć wizytę w muzeum ze spacerem po mieście i zwiedzeniem wspomnianych baszt oraz Wieży Ciśnień.
Kontakt: [email protected], tel. +48 59 862 24 14. Więcej informacji na stronie muzeum.lebork.pl.